Belmonte del Sannio (IS)

3244198921_d8a4546170

La vùria e le sèle

Ne jurne la vùria e le sèle se mettèttene a lletechî. Ognijune decève ca éra cchiù fforte de ll’ùaltre. A ne certe punde vedèttene n’òmmene che ccamiva che na cappa ammandata ngúlle. Allora arzelèttene ca chi arrescìua a ffà levà la cappa a qquill’òmmene jéra cchiù fforte.

La vùria chemenzêtte a fferì forte, ma cchiù fferéva e cchiù qquille s’atturchiùua la cappa attorne. E la vùria zh’avètt’abbacà.

Doppe ne pòche le sèle scette ngíle e ll’òmmene pre calle se caccêtte la cappa.

Allora la vùria avètt’accettà ca le sèle éra cchiù fforte.

 

Fonte orale: Michele Di Primio

 

Dialetto di Termoli (CB)

foto di Luca Aless
Termoli (foto Luca Aless)

’A trammundéne e u sòle

Nu jurne ’a trammundéne e u sòle letecàvene, pecché ognune decève de rèsse cchiù fforte de quill’ate. A nu cèrte punde vèdene, vèdene n’òmmene, che camenave comblétamènde cupèrte da nu mantílle.

I ddû decìdene na cóse: u cchiù fforte jè qquille ca reèsce a llevé u mandílle a llu crestiane.

Allòre ’a trammundéne ngumènze a scescé forte forte, ma cchiù ·scescève e cchiù l’òmmene c’u mandílle ce ammandêve, e u pòvere vínde c’éja avuta fermà.

Dòpe póca tímbe aghèsce u sòle e ll’òmmene, che ssendève calle, ce léve u mandílle.

Accusc·ì â trammundéne j’attucquéte a ddîce c’u sòle jéve cchiù fforte.

_________

Fonte orale: Sebastiano Di Pardo (Youtube).

Dialetto di Petacciato (CB)

Petacciato-Campobasso-Corso-Savoia-1964

Lu vinde de tramundane e lu sòle

Nu jurne lu vinde de tramundane e lu sòle lettecàvene, ognune decève ca ére cchiù ffrégne de quill’atre. A nu cèrte mumènde, nghe na còda d’úcchie, védene nu cresctiane che ccamenave annande a llòre, abburretate a nu cappotte a rrúte.

Allòre fanne nu patte, ca lu mèie de lóre jére chi arscive a ffàreje levà lu cappotte da ngolle a qquille.

Lu vinde de tramundane à ccumenzate a tterà na fréche forte, ma cchiù gh-isse sferrejave, quille cchiù zh’abburretave lu cappotte atturne, tande ca lu vinde, scresctianite, zh’è arrennute.

Doppe nu ccòne de timbe, è sciute lu sòle, à scallate l’arie, e lu cresctiane à ccumenzate a ttenè calle e zz’à cacciate lu cappotte.

Lu vinde de tramundane a la fine à cedute e à rcanusciute ca lu sòle ére cchiù fforte de gh-isse.

T’à piaciute sctu fattarille? Lu vulème arcundà n’atra vòte?

_______

Fonte orale: Giuseppe Del Muto (Youtube).

 

Dialetto di Campobasso

campobasso
Campobasso (©iStockphoto)

La vòria e u sóle.

Nu júorne la vòria e u sóle s’appiccicàvene, ognune ’e lóre ricéva chi jéva èsse cchiù ffòrte de ll’àutre. A nu cèrte mumènde verènne n’óme ca jéva nnanze cupiérte sultande cu nu pastrane. Allóre le ddu’ dicidènne chi éva jèsse u cchiù ffòrte: sarrìe state u cchiù ffòrte chi rescive a ffà tòglie u pastrane a qquill’óme.

U viénde ’e tramundane, cioè la vòrie, cummenzatte a ssuscià fòrte, ma éssa cchiù ssusciava e qquéll’óme cchiù s’ammandave c’u pastrane, tande ca pó, a la fine, la vòria zh’avètta fermà.

Dòppe nu póche ’e tiémbe u sóle cumbarètte ngiéle, e ll’óme, ca sendiva calle, zhe tugliètte u mandiélle. Ccusì la vòria avètta rice ca u sóle éve cchiù ffòrte d’éssa.

T’è ppiaciute la storièlla? T’è ppiaciute u cunde?

_________

Fonte orale: Aldo Brunale (Youtube).

Stando ad altri rilevamenti, per Campobasso mi aspetterei, non pastrane, statessuscià, ccusì, storiella, ma pasctrane, sctate, scjuscià, ccusc·ì, sctorièlla.

Capracotta (IS)

Lucadideo
Capracotta (foto Lucadideo)

R-majéllése e r-zhòle

Ne júorne r-majéllése e r-zhòle letechèvene. Une pretennéva d’èsse cchiù ffòrte de llo athre.

A ne ciérte punde vediérne n’òmmene ca jjéva camenianne tutte cupiérte sott’a na mandèlla. Re ddu’ decediérne ca re cchiù ffòrte tra lóre era quire ch’arrescéva a ffaje levà la mandèlla all’òmmene.

R-majéllése cumenzatte a scesceuà fòrte, ma cchiù ·scesceuava cchiù l’òmmene zhe sctregnéva r-mande, tant’è ca r-pòvere viénde avètta siscte.

Dope na nzé de tiémbe r-zhòle apparètte ngiéle e ll’òmmene, ca sendéva calle, èsse zhe levatte la mandèlla.

Accusc·ì, r-majéllése avètt’ammétte ca r-zhòle éra re cchiù ffòrte.

T’è piaciuta la scturièlla? La vuléme arraccundà n’atra vòlda?

______

Fonte orale: Francesco Mendozzi (Youtube). 

Rocchetta a Volturno (IS)

7912_4_PNALM
Rocchetta a Volturno (IS) · Foto di Valentino Mastrella

Ru viènde re tramontane e rru sole

Nu juórne ru viende re tramontane e rru sole recévene chi dé ddu’ fósse ru cchiù fforte, quanne verèttere nu passande co la mantésìna. Allora décìsere ché ru cchiù fforte fósse state chille ca gli’avésse fatte tòglie la mantésìna.

Ru viente pe pprime accuminzò a sciuscià co ttutta ’a forzha sóie, ma cchiù sciusciava cchiù ru passante s’arreparava che la mantésìna, fine a cché ru viende lassò ppèrde.

Ru sole accumenzò a bbrillà e ambress’ambresse ru calore féce toglie la mantésìna all’òmme.

Accussì la tramontana fu ccostrétta a rriconósce ché ru sole era cchiù fforte d’isse.

T’è ppiaciute la storielle? La vo’ sentì n’ata vòte?

________

Il dialetto viene trascritto dall’audio del LFSAG.

Scrivere la lingua madre

Scrivere la lingua madre

Manuale di grafia unitaria del Centro-Sud

Med-Mer-Sic-