Dialetto di Agnone (IS)

s-l1600 (2)

La vuórie e rru séule

Nu jurne la vuórie e rru séule lettechévene. L’ìune pretennèva d’èssere u cchiù ffòrte dell’ótre. A nnu cèrte mumènde vediîrne n’éume che jéva nnènde a lléure ndéramènde cupiérte da nu tabbèane. Ré ddiù decedjîrne ca lu chiù ffuòrte de léure aéva quérre c’arrescève a ffà levà quérre tabbèane all’éume.

La vuórie alléure accumenzètte a scesceuó assé forte e cchiù scesciúove cchiù qquörre s’ammandêve, tande ché ru ppòvere viénde s’avétta fermaje.

Dòppe na nzé ru séule scètte ngíele e ll’éume se sendètte calle e alléure se levètte ru tabbèane.

Accusc·ì la vuórie avètte ammétte ca ru séule éva ru cchiù ffòrte de re ddìue.

T’è ppiaciuta scta sctrufelétta? La vulîme araccundê n’àletra vòleta?

________

Fonte orale: Riccardo Longo

Genzano (AQ)

Genzano di Sassa AQ Wikimedia
da Wikimedia

Ju ventu de tramontana e jju sòle

Nu jórnu ju ventu de tramontana e jju sòle stéan’a ddiscute su cchi dde ji ddu’ fósse cchiù fforte.

Anna certa vedéttero nu cristianu che pportéa nu mantéjju. Ji ddu’ decìsero che ju cchiù fforte sarébbe stato quijju che ffósse rescit’a ffa ’vajje ju mantéjju a jju cristianu.

Ju ventu cominzhò pe pprim’a ssoffià co ttutta la forzha sé, ma cchiù ssofféa e cchiù jju cristianu se strignéa ntra jju mantéjju. Alla fine ju ventu se diéde pe vvintu.

Ju sòle pe ccónto sé cominzhò a splenne e ssùbbito ju calore obbligò j’òmo a lleasse ju mantéjju. Cosc·ì la tramontana fu ccostrétta a rriconósce che jju sòle era cchiù fforte de éssa.

T’è ppiaciuta sta storiella. Te l’éa ancor’accontà n’atra òta.

_________

Dall’audio del LFSAG

Dialetto di Avezzano (AQ)

Scan4-Castello-Orsini-Colonna-Avezzano-AQ
Avezzano (AQ), Castello Orsini-Colonna

Je vénde e jje sóle

Ne jurne je vénde de tramondana e jje sòlee ngomingéttere a llitigà. Jùnee dicéva d’èssee chiù fforte dé jj’atre. A-ne certe punde védéttere n’òmo ché jjéva nnanzi tutto copèrto dé nu mandésìne.

I ddù décidéttere ché je più fforte sarìa stato chi fusse ruscito a ffà tòjjee jé mandésìne a jj’òme.

Je vénde de tramondana comingétte a ssoffià fòrtee, ma ppiù isse soffiéva ppiù qquijj’atre se stregnéva co jje mandésìne. Tande ché ppó, je pòre vénde se devétte fermà.

Passate ne póche de témbe, je sólee apparètte ngèle, e jj’òme, che ssendiva calle, se levétte je mandésìne.

Cusc·ì la tramondana dovéttee dì ché jje sòlee tra ’e ddù éra i’ ppiù ffòrtee.

T’è ppiaciuta la storièlla? La volémo raccondà n’atra vòta?

 

Fonte orale: Luca Cipollone

 

Dialetto di Pescara · Borgo Marino Sud

borgo-marino-sud-piazza-rizzo
Pescara. Borgo Marino Sud. Foto Pescara[post
Lu vènde de tramundane e lu sòle

Nu jórne lu vènde de tramundane e lu sòle letechévene. Une pretendéve di èssere chiù fforte de chîll’atre. A nu cèrte punde ànne viscte n’òmmene che jjéve avande tutte ammandate da nu mandèlle.

Chëli ddû ànne décìse ca lu cchiù fforte fussi sctate cullù c’avésse arescite a ffà levà lu mandèlle a cchîll’òmmene.

Lu vende de tramundane abbiò a zzuffulà forte, ma cchiù zhuffuléve cchiù chîll’atre si sctregnéve* nghe lu mandèlle, tande ca lu pòvere vènde s’à devuta fermà.

Dòpe nu ccóne de tèmbe lu sòle à scite nciéle e ll’òmmene, che ssendive lu calle, s’à levate lu mandèlle.

Ccusc·ì la tramundane à devuta dice ca lu sòle ére cchiù fforte de tutt’e ddû.

T’à piaciute la scturièlle? Le vuléme arcundà n’atra vóte?

_________

* La pronuncia (sarà un difetto dell’audio) è più prossima a [∫trəɟˈɟe:və] che a [∫trəɲˈɲe:və].

 

     (Fonte orale: Adolfo Ciaccio)

Dialetto di Civitella Alfedena (AQ)  

civitella-alfedena-3-768x546
Civitella Alfedena (AQ) · Foto tratta dal web

La tramundana e u sole

Nu jurne u vénde de tramundan’e u sole letechévane. Ognune pretendéva d’èsse cchiù fforte d’u atre. A nu certe punde vedìrene nu ómmene che jjéva nnanze tutt’accappate.

Tutt’e ddu’ decedìrene ch’u cchiù fforte sarrìa sctate quille che ppe pprima u facéva sccuprì.

U vénde cumenzétte a zzuffià* na fréca forte, ma cchiù zzuffiéva cchiù u ómmene zh’accappéva. Tande ch’u póvere vénde zh’avétta fermà.

Dòpe nu póche scpundétte u sole, e u ómmene, che cce tenéva calle, zhe sccuprétte. P’ausc·ì la tramundana avétta dice ch’u cchiù forte éva u sole.

T’é ppiaciuta scta scturiella? La vuléme dice n’atra vóta?

________

Fonte orale: Nicola Rossi (Youtube).

* La zeta iniziale – come evidenziato dalla fonte – ha una pronuncia intermedia tra la zeta sorda e la esse sorda.

Celano (AQ)

Celano classica
Celano (AQ)

I’ vente de tramuntane  i i sòle

Ne jurne i vende de tramuntane i i sòle litighîvene, une pretennéve d’èsse più forte de qui’ atre. A ne certe punte vedinne ne cristiane ché ccamminéve tutte recuperte che ne mantejje. Cus¢ì ddicinne ché i’ più forte sarìa state chi rescéve a ffà levà i’ mantejje a i’ cristiane.

I’ vende de tramuntane cumenzette a ttirà forte forte, ma ppiù isse tiréve, ppiù qqui’ se strignéve ch’i’ mandejje.

Dope ne poche de tempe scétte i’ sòle ncéle, i’ cristiane, che sse sendéve calle, se levette i’ mantejje. Cus¢ì la tramuntane atetta dice ch’i’ sòle ère i’ più fforte d’i ddu’.

T’è piaciute i’ raccunte? La uléme raccuntà n’atra vòte?

______________

Fonte orale: Alberto Paris (Youtube)

Dialetto delL’Aquila

Italia,Abruzzo, L'Aquila prima del terremoto.Piazza Duomo e fontana.
L’Aquila · Immagine tratta dal web

Ju sòle e ju véndu

Nu jurnu véndu e ssòle comenzéttero a llitigà: «Ji sò ppiù fforte ’e ti, anzi la forzha mé no lla fréca nisgiunu», ju provochétte ju véndu. «Ma che sta’ a ddì?» ji risponnétte ju sòle, «Casomài so’ jji a ttené cchiù fforzha ’e tutti sópra alla terra».

Dòppu tante discussió tra de issi, decidéttero de fà na pròa. Vèdderu nu crisctianu che ccamminìa lungu nu sendiéru e scomméssero che jju ppiù fforte tra de issi sarrìa sctatu quijju che jj’avevìa fattu spojjà.

Ngomenzétte ju véndu. Soffiéja, soffiéja, soffiéja sembre ppiù fforte e jju pòru crisctianu cólle mani e ccólle raccia s’arruticchjìa sembre de ppiù ju mandéjju sctrittu a jju ccórpu. Ju véndu seguitétte a sbuffà tandu forte che jju crisctianu acchiappètte la scollétta e cólla coccia abbassata se stregnétte pure quélla ndurnu ajju cójju.

Mo spettìa a jju sòle fà la pròa. Nu callu tiépidu che ffacéa rafiatà scalzétte jji némbi dajju célu e scallétte l’aria. Cusc·ì lu crisctianu, che indando era arriato vicinu a nu pónde, se leétte la scollétta e sse smandellò. Ju sòle, condéndo e ssoddisfattu de sé, tandu scallétte ji raggi che sbollendé la terra e jju cristianu, rusciu come nu tizzó pe llo gran callu guardétte l’acque de ju fiume, se scpojjiétte tuttu e sse jettétte éndru.

Ju sòle sopra jju célu ridéa a ccrepapelle. Ju poru véndu, nvece, curnutu e mmazziatu, se jétte a nnascónne ’n méz·z·’alle fratte e scombarì pe jjórni.

__________

Fonte orale: Liliana Biondi (Youtube).